Beste Bob,

Heb jij dan nooit heimwee? Bedoel, als je weer eens staat te spelen in één of ander oord – laat het Milaan zijn, Perth voor mijn part, of Milwaukee, of desnoods Jönköping, of Rotterdam – dat je dan in een split second denkt: gut, ik heb thuis ook nog dat overheerlijke trapistenbier in de koelkast liggen – en meteen daar achteraan: zou er tussen de stapel post nog een leuke brief liggen? En je denkt aan je eigen spullen, je eigen boeken, je eigen kleren in je eigen kledingkast. Kortom: je wil wel weer naar huis.

Niet dat ik het niet leuk vind om ergens anders te zijn, maar het plezier in het vooruitzicht naar een andere plek -met onontdekte hoekjes en gaatjes, planken en laatjes- zit ‘m vooral in zijn eindigheid. Als ik maar weet dat ik na een week of wat weer naar huis mag. Ik heb ooit eens een rondreis van vier weken gemaakt – elke bestemming was voor hooguit een dag of twee, waarna de reis weer werd hervat. Daarmee werd de intrede van de sleur, het gevoel van ‘nu heb ik het hier wel weer gezien’ keer op keer uitgesteld, maar uiteindelijk begon, na een week of 3 en een half, het gevoel toch te knagen: ik wil naar huis terug. Wat overigens een liedje is dat ik zong op de afscheidsmusical in groep 8. Ik wil naar huis terug. Mijn bijdrage was een klagerig ‘aaaaah’ zingen tussen de regels door. Het laatste liedje van die musical weet ik ook nog. ‘Tot ziens, tot ziens, het beste en de groeten, kom een keertje langs of pak de telefoon.’ En je wist dat het niet ging gebeuren. Je beste vriend van de basisschool verdwijnt in het niets, de brievenbus blijft leeg, de blaadjes in de telefoonklapper vergelen tot de nummers onleesbaar zijn geworden. Ach, niet dat je terugwil naar toen, het is meer melancholie. Net zoals ik wel eens droom over het huis waar ik als kind woonde. Van de straat er naartoe, tot de oprit, tot en met elke kamer: ik ken het nog. Maar heimwee, nee.

Heimwee is het niet. Ook nooit gehad. Mijn ouders lieten me rustig een weekje uit logeren gaan. Ik hoefde geen knuffels mee, schreeuwde niet om het dekbed van thuis, jammerde niet dat ik alleen met m’n eigen lego wilde spelen. En toch, als de terugreis dan weer werd aanvaard, was er dat gelukzalige gevoel. Het gevoel: ik ga weer naar huis. Hoewel het mooiste moment dan nog moet komen. Het moment waarop de deur opengaat, je de drempel overstapt en je neus ophaalt. Die geur, die er altijd al was, maar omdat je er altijd bent niet langer ruikt – de geur die je dán ruikt en die uit duizenden geuren herkenbaar is: de geur van je eigen huis. Je bent thuis.

Niet dat het ergens anders niet leuk is, maar een ander huis is toch niet je thuis. Het zijn wel jouw kleren die in de kast liggen, maar het is een andere kast. Die anders ruikt. Met ander wasmiddel in de wasmachine. Misschien hetzelfde scheefhangende schilderij, maar het hangt toch anders scheef dan bij jezelf thuis. Bij een ander denk je: dat zou ik onmiddellijk rechthangen, in je eigen huis denk je: dat ga ik morgen recht hangen. En je legt je voeten op je eigen tafel en kijkt naar je eigen teevee.

Niet dat ik altijd thuis wil zijn: als ik eenmaal thuis ben, wil ik ook wel weer weg. Het weggaan is minstens zo leuk, omdat je weet: over een tijdje kom ik weer thuis. En om thuis te komen moet je eerst weggaan. Afijn, ik ben weer thuis. En nu wil ik wel weer eens een weekendje weg.

Beste Bob,

Wat is waar? Die vraag werd ooit dagelijks door Henk Westbroek gesteld. Als het tenminste Henk Westbroek was en niet zijn imitator Gerard Ekdom. Want what’s real on the radio? Als jongetje stelde ik me vroeger voor hoe de studio eruit zou zien, en nog meer: wat het gezicht achter de stem was. De tijd dat het woord webcam nog niet in de Dikke van Dale stond en muziek nog vanaf de draaitafel kwam. Toen radiomensen nog radiohoofden hadden. Toen radiomensen nog televisieschuw waren. Toen radiomensen nog bij hoge uitzondering met hun radiohoofd in beeld kwamen. Toen je je nog wezenloos schrok als het radiohoofd van een radiomens in beeld kwam. Was dit het gezicht achter de zoetgevooisde stem?

Niet veel later ging de volgende illusie verloren. De DJ die met een stapel platen onder zijn arm de studio binnenwandelt en de eerste alvast scherp zet. Het was niet de tik van de plaat of de CD die oversloeg, maar het systeem dat stokte, waarop de presentator zei: sorry, we kunnen geen muziek draaien, want de computer is gecrasht. Anno 2009 roept de discjockey: ‘Beller nummer 51 wint een scooter!’ en zegt zodra de microfoon dicht is: doe maar de eerste leuke vrouwelijke kandidaat.

Niets is wat het lijkt. Sinds Frank Masmeijer zijn eigen familie een reisje naar de zon liet winnen, heeft de geloofwaardigheid van de televee eveneens een deuk opgelopen. Sorry, je valt even weg, volgens mij gaat er iets mis met de verbinding, ik hoor niks in mijn oortje, onze excuses voor de technische problemen, we zien je wel maar horen je niet, we proberen het later nog eens – en sindsdien is ook de correspondent live bij het Witte Huis niet langer live. Dat Witte Huis op de achtergrond trouwens ook niet, want de wapperende vlag staat al een tijdje stil. En het was midden winter? Toch een tikkie fris in je overhemd, Sjarrel.

De media is slechts een afspiegeling van de werkelijkheid. Je zou zo denken dat de maanlanding daadwerkelijk plaatsvond in de Hollywood Hills en dat de zeezenders gewoon een bandje met meeuwen aan hadden staan. Kan ik nu ook rustig zeggen dat mijn programma’s van tevoren worden opgenomen op een cassettebandje. Niemand die me gelooft.

Beste Bob,

Ik vraag me af wat er was gebeurd als niet hij, maar jij het was. Of het ook voorpaginanieuws zou zijn. Of CNN het breaking news zou vinden. Of er huilende fans met knuffelberen op diverse kruispunten zouden staan. Of er vier dagen lang clips van je uitgezonden zouden worden op tv. Of je cd’s uitverkocht zouden zijn bij de platenzaak. Of jouw naam de meest gegooglede zoekopdracht van de week zou zijn. Of er een tweede lijkschouwing zou plaatsvinden. Of er iemand zou twitteren: nu heeft hij eindelijk rust.

Maar het meest vraag ik me nog af hoe ik die dag zou doorkomen. ‘Zou je huilen?’ vroeg iemand die zich voorstelde dat niet hij maar jij het was. Ik denk dat ik zou schrikken, maar huilen… nee. Ik denk dat ik verdrietig zou zijn, omdat je er nu niet meer bent, maar huilen… nee. Ik denk dat ik als eerbetoon een cd van je zou opzetten, een clip van je zou kijken, een traan zou voelen opwellen, maar huilen… nee.

En ik pink een traantje weg. Van geluk. Omdat je er nog bent.