Column: Burgerlijke ongehoorzaamheid

 

Voor Het Kontakt Harderwijk schrijf ik eens in de 2 weken een column. Harderwijk is sinds 2010 mijn woonplaats, en in deze column schrijf ik over die stad of de directe omgeving. Deze column verscheen op 04-10-2017.

Sinds een paar jaar is Oktober de Maand van Burgerschap in Harderwijk. Om de kloof tussen burger en politiek te dichten gaat de gemeente in gesprek met inwoners, bedrijven en organisaties. Een goed initiatief, al zou je kunnen betogen dat het twaalf keer per jaar maand van burgerschap zou moeten zijn.

Onder een deel van die groep dreigt nu burgerlijke ongehoorzaamheid. Aanleiding is de dag voor kerst; bij uitstek de dag om nog snel wat laatste inkopen te doen, cadeautjes uit te zoeken of gourmetvlees in te slaan. Er is alleen één klein probleempje: die dag valt op een zondag. En koopzondagen zijn bij coalitiepartijen ChristenUnie, CDA en Gemeentebelang een no go. Winkeliers drongen aan op een uitzondering, maar kregen een onverbiddelijk njet. Als argument droegen de partijen aan dat ze hun verkiezingsbelofte uit 2014 niet willen breken; géén koopzondagen in Harderwijk. Daar zit wat in. Saillant detail is wel dat de twee partijen die ook landelijk opereren, CDA en CU, recent nog een verkiezingsbelofte hebben gebroken; die van het verlagen van het eigen risico – maar dit terzijde.

Ondernemers, met Hemabaas Paul Loeff voorop, dreigden dan maar zonder vergunning open te gaan op 24 december. Dat vond de VVD, partij van law & order, dan weer onverstandig. Ook andere winkeliers hebben inmiddels koudwatervrees gekregen. Cees van Oostrum, voorzitter van de Stichting Centrummanagement Harderwijk, verwoordde het als volgt: ‘Met de gemeenteraadsverkiezingen op komst, willen we onszelf niet in de voet schieten.’

Daarmee is deze kwestie politiek geworden. Begrijp me niet verkeerd: ik ben helemaal niet tegen principes. Ook niet tegen mensen die de zondag beschouwen als afwijkend van de overige zes dagen. Sterker: ik ben daar één van. Maar het is als met een televisieprogramma dat je niet wilt zien: je hoeft er niet naar te kijken. Goed, misschien een slechte vergelijking. Deze dan: je hoeft niet te winkelen op zondag als je daar bezwaar tegen hebt. Net zomin als je de auto hoeft te gebruiken als je vindt dat autorijden op zondag ongeoorloofd is. Maar daarmee gaan we snelwegen nog niet sluiten, toch? En trouwens: is het niet een beetje vreemd dat winkels niet open mogen op zondag, maar cafés, restaurants, een bioscoop en het Dolfinarium wél? Hoe consequent is dat?

En was het niet de ChristenUnie die bij monde van fractievoorzitter Marcel Companjen zei: ‘Hoe lang kunnen we de koopzondag nog tegenhouden? Tijden veranderen.’ Met deze uitspraak werden potentiele kiezers die het anti-koopzondagprincipe wat al te ouderwets vinden alvast gepaaid. Om de huidige kiezers niet voor het hoofd te stoten wordt tegelijkertijd vastgehouden aan de verkiezingsbelofte uit 2014. Je kunt het consequent noemen. Of star. Maar dat er iets gaat veranderen aan de koopzondagregeling lijkt me wel duidelijk. Dat lijkt me een verkiezingsbelofte.