Beste Bob,

Of eigenlijk moet ik zeggen: beste Rob. Het is inmiddels een jaar geleden dat je me onderdak gaf, nadat je hoorde dat ik bij 3FM weg zou gaan. We waren collega’s, maar spraken elkaar door wisselende werktijden zelden. Ik kwam je een keer tegen bij de lift, ik ging naar boven, jij kwam net naar beneden. In je hand je hebben en houden verpakt in een plastic tas van de supermarkt. Wel chic vond ik je schoenen. Puntlaarzen waar één of andere krokodil voor gesneuveld moet zijn. Jij zei hoi en ik zei ook zoiets, en dat was het dan. Van anderen had ik gehoord dat je nogal moeilijk benaderbaar was, een afstandelijk iemand, die z’n eigen gang ging. Misschien vond je mij ook wel een rare kwibus, want de eerstvolgende keer nam ik in mijn kielzog Dick Treesie mee. We deden iets voor zielige kinderen en we bivakkeerden de hele dag op de gang. Dat was zo ongeveer wat ik vertelde toen ik vroeg of ik even reclame mocht maken. Ik was nog maar halverwege de zin en jij zei al ja. Meer woorden hebben we niet gesproken, tot jij ineens opbelde. Je stond niet in mijn telefoonboek, en hoe je aan mijn nummer kwam weet ik niet. Ik vroeg nog een keer met wie ik sprak toen ik de eerste keer wel verstond dat het Rob Stenders was maar dacht dat ik dat zelf verzonnen had. Toen kwam die openingszin. Ik hoor dat jij de stervende zwaan bent, en ik ben je aasgier. Of ik bij je hobbystationnetje in Amsterdam kwam. Het internetstation van Rob Stenders. Die Rob waar ik altijd naar luisterde als ik uit school kwam. Die Rob waar ik altijd zo om moest lachen vanwege z’n taalvondsten. Die Rob die me muzikaal opvoedde omdat hij Andreas Johnson net zo vaak achter mekaar draaide tot je ‘m wel leuk moest vinden. Die Rob die een tikkie mysterieus was, sowieso altijd te laat kwam en soms helemaal niet kwam opdagen. Die Rob die aan z’n luisteraars vroeg of z’n contract verlengd moest worden. Die Rob die ik altijd zo bewonderde. Maar dat zei ik allemaal niet. Ik zei ja. Een week later zat ik tegenover je en je bleek hartstikke aardig. Je bleek ook van voetbal te houden, en daarin vond je geen gesprekspartner, maar dat ik –in tegenstelling tot Fred- Steely Dan wel kon waarderen maakte een boel goed. En of ik volgende week kon beginnen.

Het is inmiddels een jaar geleden dat ik de eerste regels aan dit papier toevertrouwde. Het begin van een dagboek, hoewel zonder dagelijkse bijdrage en ook de geheimhouding door middel van een slot en een goed bewaakte schuilplaats ontbreekt. Het is eigenlijk alles wat een dagboek niet is, en toch is dat was het is. Ik doe het om de taal te laten spreken. Ik doe het voor de muzikale opvoeding. Ik doe het soms een tikkie mysterieus. Ik doe het om dat te zeggen wat ik niet altijd hardop durf te zeggen, en zeg het vervolgens hardop. Ik doe het voor Bob. Eh… Rob, wat is je favoriete liedje van Bob?

Beste Bob,

Het was 1989 en ik was nog een kind. Ik kreeg het in Jip & Janneke taal uitgelegd via het jeugdjournaal. Aan de rechterkant woonden de Ossies, aan de linkerkant de Wessies. Je kon niet bij elkaar op visite, zelfs niet als het je eigen familie was. Al woonde je honderd meter bij elkaar vandaan en kon je uit het raam zwaaien naar de overkant. Zonder pardon werd je tegengehouden bij de muur. Of erger nog: neergeschoten. De muur, die dwars door de stad liep. Een grens die de stad in tweeen verdeelde. Nog meer indruk maakten de beelden. Mannen met pikhouwelen bovenop de muur, die uit alle macht op het beton inhakten. De ene kant met kleurige graffiti, de andere kant kaal en grijs. Blije gezichten, nog steeds strak kijkende mannen in uniform, een slagboom die omhoog gaat, een bonte stoet mensen die al zwaaiend de grens passeert, te voet, op de fiets of in een vaalgroene Trabant.

Het zijn de eerste beelden die bovenkomen; vraag me niks over het EK van 1988 of het bezoek van de Paus een paar jaar daarvoor. Maar de val van de muur staat op mijn netvlies gebrand. En nu, 20 jaar later, sta ik er zelf. Busladingen vol toeristen worden uitgespuugd bij Checkpoint Charlie. Geen muur te zien, alleen een wachthuisje met een acteur in uniform die gezellig met Japanse toeristen op de foto gaat. Je kan lopen waar je wil, als er tenminste niemand voor je voeten loopt. Verder lijken alle sporen uitgewist, behalve een rij kinderkopjes die aangeeft waar de muur heeft gestaan. Ik hinkel van links naar rechts. Honderd meter verderop staat nog een stuk muur overeind. Geen japanner te zien. Ernaast een braakliggend terrein, daar stond ooit het hoofdkwartier van de SS. Op de puinhopen van Hitler werd de aorta van een nieuwe dictatuur gebouwd. Ik bedenk me wat het is ein Berliner te moeten zijn. Het is een grijze dag, typisch Oost-Duits weer. Een Trabant rijdt rokend voorbij. Kun je huren voor sightseeing Berlijn. Ik loop onder de Brandenburger Tor door, Unter den Linden, en bedenk me dat ik van west naar oost gelopen ben.

Een week lang heb ik het liedje van Klein Orkest in mijn hoofd. De Karl Marx Allee doemt op. Voor een communistische straat ziet het er gezellig uit. Een Porsche scheurt voorbij. Ik raak in de war bij het zien van al die moderne gebouwen. De grote grijze betonkolossen staan tegenwoordig in het westen. De vooruitgang leverde een McDonalds op. Slapen doe je in de Tulip Inn. Bij de halte van de tram hangt een aanplakbiljet voor een concert in de O2 World. Van eenheid komt eenheidsworst.

Beste Bob,

Kerst. Het lijkt nog ver weg, maar voor je het weet kun je de kerstboom weer uit het vet halen. De dagen worden donkerder, de nachten kouder, en ach… in augustus liggen de pepernoten al in de winkel, dus in oktober een column over kerst: kan best!

Kerst. Het is net als de kermis. Ik heb er een haat / liefde verhouding mee. Los van het feit dat kerst en kermis vier letters met elkaar delen, delen ze ook dezelfde vrolijkheid én treurigheid. Kerst is verworden tot een kermis: lichtjes zover het oog zien kan, gesimuleerde gezelligheid die chagerijn moeten verbloemen. We sluiten vrede op aarde, want het is kerst. We gourmetten gezellig, want het is kerst. We lachen, drinken en doen vrolijk, want het is kerst. Heb je ooit achter de facade van de turbopoliep gekeken? Opgewekte klanken schallen uit de speakers, de lampjes knipperen in alle kleuren van de regenboog, maar eenmaal aangekomen bij de kassa word je meewarig aangekeken. Een warm welkom is het niet. Is het je wel eens opgevallen dat kermisklanten altijd treurig kijken? Terwijl alles om hen heen vrolijkheid uitstraalt, kun je ze zelf nooit op een lach betrappen. Zo zou het ook zijn als kerst het hele jaar duurde. De kermisklant glimlacht pas tevreden als de lichten gedoofd zijn en de speakers op stil staan.

Als kind wilde ik altijd een kerstboom tot de nok van het dak. Hoe hoger, hoe beter. Nu staat er verplicht een kerstboom in de huiskamer, het Hollandse poldermodel in grootte, niet te groot niet te klein, met stofzuigvriendelijke naalden. Als kind was ik al voor openingstijd te vinden op de kermis. Ik keek naar de opbouwwerkzaamheden, snoof de geur van de botsautobaan op en kon niet wachten tot de geluidsinstallatie werd getest. Nu bedank ik vriendelijk voor een suikerspin en loop alleen over de kermis omdat dat de kortste route naar de stad is.

Bob en kerst. Het klinkt als mezelf op de kermis. Altijd al eens achter de microfoon van zo’n attractie willen zitten, maar eenmaal erachter heb ik geen tekst. Dus ik roep maar zoiets als ‘hop hop hop’ en ‘gaat ‘ie gaat ‘ie gaat ‘ie’ en ‘opgepast voor de start.’ Als ik op de achterkant van het cd-doosje kijk zie ik alle geëikte kerstkrakers staan. Winter Wonderland. Little Drummer Boy. Silver Bells. Bij elk nieuw album stop ik vol spanning de cd in de speler. Deze keer omdat ik bang ben wat er komen gaat.

Ik hoor kerstbellen. Ik hoor een zedig vrouwenkoor. Ik zie duizenden lichtjes, gedrapeerd over besneeuwde daken. Ik zie pakjes onder de boom. Daarboven een zedig engeltje. Ik zie een modelgezin met geglazuurde glimlachen boven een gourmetstel. Een Coca Cola truck zoeft zachtjes voorbij. En dan… hoor ik gegrom en een grauw. Een raspende stem klinkt door de winternacht. Een onbeholpen kerstman banjert door het landschap, schopt een sneeuwpop omver. Hij kijkt mysterieus, ondoorgrondelijk, het lijkt geen kindervriend. Als de arrenslee voorbij is hoor ik nog net een in whiskey en sigaren gedrenkte lach. Vrolijk kerstfeest met Bob.