Geurkaars. Klinkt als romantiek voor blinden. Bij gebrek aan uitzicht op een flakkerend vlammetje herkennen ze nu aan de geur van citronella, dennenappel of mirre het ‘zeg-hè-gezellig’ momentje. Of zou het luchtje eraan toegevoegd zijn uit veiligheidsoverwegingen, zoals aan gas een geurtje is toegevoegd, zodat je na drie weken zomervakantie op een camping in de Dordonge bij terugkomst in je eigen huis in ieder geval ruikt dat je je gas hebt aan laten staan? Naar alle waarschijnlijkheid is het vrouwenuitvinding, aangezien vrouwen de enige soort op aarde zijn die geurkaarsen kopen. Nou, ok, mannen zouden het ook kunnen doen, omdat er naast de brood, melk en eieren ook geurkaarsen stond vermeld op het boodschappenbriefje. Het nut van geurkaarsen is mij als man dan ook een compleet raadsel. Als ik er een geur aan zou mogen toevoegen, dan zou het de geur van de net afgestreken lucifer zijn. Daar kan geen bos dennenbomen tegenop. Of zou het een uitvinding zijn van een aantal wetenschappers die na werktijd toch niks beters te doen heeft (want geen vriendin en vrienden) en onder kaarslicht (de baas heeft uitgevonden dat de elektriciteit uitdraaien na vijfen geld bespaart) en na een proefje van enkele chemische restanten uit het laboratorium tot het voortschrijdende maar verder volkomen overbodige inzicht zijn gekomen om iets aan het wiel, of in dit geval, het waxinelichtje, toe te voegen? Hahaaaaa. Weet je wát we doen? We voegen er voor de gein een geur aan toe! Terwijl ze om beurt nog een hallucinerende haal boven de dampende zwavelpot opsnuiven. Laat ze dan ook meteen de geluidkaars uitvinden. Zoéén die je waarschuwt vlak voor het uitdoven. Of zegt: pas op, ik heb een druiper. Of de wetenschappelijke kaars. ‘Hallo, ik heb een pit van katoen met daaromheen stearine, paraffine en bijenwas.’ Of één die het volledige repertoire van Nana Mouskouri laat horen. De fètakaars.
Kaarsen. Raar eigenlijk dat die dingen nog steeds gebruikt worden. Ok, iets oostelijker gelegen, achter het voormalige ijzeren gordijn, begrijp ik het nog: daar is het niet de vraag óf de stroom gaat uitvallen, eerder wanneer en vooral: hoe lang moeten we deze keer bij kaarslicht ganzenborden? Hier in het moderne West-Europa hebben we daar een Wii voor, en die doet het altijd, evenals de gloeilamp boven het apparaat. Bovendien hebben we Philips als nationaal erfgoed hoog te houden. En met de komst van deze Edison-uitvinding is de kaars volledig overbodig geworden. Overigens: zouden de gebruikers van de eerste gloeilamp na het indraaien ook tegen elkaar hebben gezegd: ‘hè, gezellig’?
Wist je trouwens dat mensen bij een hogere temperatuur elkaar gezelliger vinden dan bij een lagere? Mensen die met elkaar in één ruimte zitten waar de kachel op 14 graden staat hebben meer moeite elkaar aardiger te vinden dan als de thermostaat in diezelfde ruimte 21 graden aangeeft. Dat hoorde ik tenminste in het programma Labirinth van de VPRO op Radio 1. Dus dan zal het wel waar zijn. Daar vertelden ze trouwens ook dat mensen geneigd zijn elkaar na te apen als ze in dezelfde ruimte zitten: zitten er drie mensen met hun rechterhand onder hun kin; grote kans dat een vierde man die de kamer binnenkomt dat onbewust ook doet. Net als je een voorkeur voor de linker- of rechterrij hebt als je een bus binnenstapt. Sterker nog: in een lege bus ga je waarschijnlijk altijd op ongeveer dezelfde plek zitten. In een volle bus heb je je second opinion ook al onbewust bepaald waar te zitten als je favo plek bezet is. Wat meteen de vraag opwerpt of je als mens eigenlijk nog wel zelf kunt nadenken en beslissingen kunt nemen, of dat alles op voorhand al is vastgelegd in je onbewuste. Onbewuste, zei de wetenschapper op de radio, wat weer iets anders is dan het onderbewuste. Het onderbewuste is vooral een uitvinding van Freud, die bedacht dat iedereen uiteindelijk eigenlijk liever met z’n moeder was getrouwd. Maar hoe zit het dan met sublimale communicatie hoor ik een voormalig Kijk-abonnee vragen. Je zit naar een film te kijken en in een split second laat Coca Cola een flesje van eigen merk zien. Je ziet het niet, maar je brein heeft het wel gezien. Heb je dat dan niet in je onbewuste opgeslagen? Het antwoord is: ja. Heeft het effect? Nee. Tijdens een wetenschappelijk onderzoek testten ze twee groepen mensen die naar dezelfde film keken. De ene groep kreeg de film te zien waarin korte frames met colaflesjes waren verwerkt; de andere groep zag de onbewerkte film. Resultaat: ondanks dat je die colaflesjes niet bewust hebt opgemerkt, registreert het brein ze wel. Heeft het enig effect in de pauze? Maar het aantal verkochte colaflesjes was gemiddeld genomen bij beide groepen even groot. Conclusie: je brein in onbewust te beinvloeden, maar gedrag beinvloeden is een stuk moeilijker.
Nu nog een eind verzinnen voor dit stukje. Daar ga ik maar eens een nachtje over slapen. Dat was goed volgens de wetenschapper: je onbewuste rangschikt tijdens de nachtrust alle bewust opgeslagen informatie van de dag of weken ervoor, waardoor je de volgende dag betere beslissingen kan nemen. Dat kan kloppen, want dit einde had ik gister al zo’n beetje bedacht en na een nachtje slapen tik ik het er zonder problemen uit. Al gaat het stukje zo wel een beetje als een geurkaars uit.
[ Wil jij het weblogwoordvanvolgendeweek bepalen, laat 'm dan achter in de comments! ]



